Eleştirel düşünme, bireyin amaçlı ve bilinçli bir şekilde gerçekleştirdiği bir beceridir. Alışılmış olanın ve kalıpların aşıldığı, önyargıların, varsayımların ve sunulan her türlü bilginin sorgulandığı, değerlendirildiği ve yargılandığı bir eylemdir. Günümüz şartlarında yeniliklere ayak uydurmanın ötesinde yeniliğin öncüsü olan, hızlı ve doğru kararlar alabilen nesillerin eleştirel düşünme becerilerine sahip olması gerekir. Bu nedenle öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerini geliştirecek öğretim süreçleri tasarlamak eğitimin öncelikli amaçları arasındadır. Bunun için öncelikle Eleştirel Düşünme Becerileri tespit edilmeli ve buna bağlı olarak müdahaleler belirlenmelidir.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi, 50 yılı aşkın süredir düşünme becerilerini değerlendirme alanında faaliyet gösteren ve 200’den fazla uluslararası ödüle sahip Cornell Critical Thinking Co. tarafından geliştirilmiştir. Cornell Eleştirel Düşünme Testi gerek ülkemizde gerek yurt dışında akademik çalışmalarda sıklıkla kullanılan bir ölçme değerlendirme aracıdır.
Testin Türkiye’deki yasal hakları Palindrom Bilim Kültür Eğitim Araştırma Uygulama Danışmanlık ve Ticaret Ltd. Şti.’ye aittir. Palindrom, sekiz yıldır ülkemizde 30.000 yakın bireyle yaptığı uygulamaların sonucunda testlerin hem geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapmıştır. Testin kullanımı hakkında daha detaylı bilgi almak için cornell@palindrom.com.tr adresinden bize ulaşabilirsiniz.
Bir olay, durum veya olgu gibi görünen süreçlerden yola çıkarak genele dair çözümler ve sonuçlar üretebilme becerisidir.
Genele atfedilmiş çözümlerin ve sonuçların, olgular arası bağlantı kurarak daha özel durumlara uyarlama ve gerçekleştirme becerisidir.
Çevresel faktörleri ve etki düzeylerini tespit edebilme, doğru analizleri gerçekleştirme becerisidir.
Sahip olunan bilgiler ile yeni bir bilgi veya durum arasında ilişki kurma becerisidir.
Olaylar arasında nedensellik ilişkileri kurmaya olgular oluşturmaya dayalı bir beceridir.
Elde edilen sonuçların eldeki verilerden hareketle çıkarılıp çıkarılamayacağına karar verme ve otoriteyi değerlendirebilme ile ilgili beceridir.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X, 5 alt boyuta sahip bir testtir. Bu alt boyutlar; tümevarım, tümdengelim,
gözlem yapma, kaynağın güvenilirliğini sorgulama ve varsayım kurmadır.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey Z, 6 alt boyuta sahip bir testtir. Bu alt boyutlar; tümevarım, tümdengelim,
gözlem yapma, anlamlandırma, kaynağın güvenilirliğini sorgulama ve varsayım kurmadır.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi, farklı yaş gruplarına uygulanan iki ayrı düzeye sahiptir:
Düzey X ve Düzey Z olmak üzere iki farklı düzeyde yapılandırılan testler, on yaş üzeri tüm bireylere uygulanabilmektedir.
Düzey X: 10 ve üstü yaş grubu için uygulanan test, toplam 76 sorudan oluşmaktadır. Testin yönergesi açık olup uygulama için herhangi bir uzmanlık gerekmemektedir.
Düzey Z: Üstün yetenekli lise öğrencileri, lisans, yüksek lisans öğrencileri ve 16 yaş üstü diğer yetişkinler için uygulanan test, toplam 52 sorudan oluşmaktadır. Testin yönergesi açık olup uygulama için herhangi bir uzmanlık gerekmemektedir.
Spearman-Brown, Kuder-Richardson ve testi yarılama teknikleri kullanılarak hesaplanan iç tutarlılık katsayısı 0,90’lara çıkabilmektedir. Testin alt boyutlarının maddeleri arasındaki ilişkinin tutarlılığına bakıldığında ise katsayılar belli bir dereceye kadar değişim göstermektedir.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey X’i yapılandıran araştırmacılar, içerik geçerliği, ölçüt geçerliği ve yapı geçerliğini sağlamak için 11 farklı delillendirme süreci oluşturmuşlardır: (1) Testin üzerine yapılandırıldığı rasyonelin açıkça belirlenmiş olması, (2) Önceden belirlenen rasyonele göre yapılandırılan test maddelerinin ne derecede test tarafından kapsandığı, (3) Cevapların kabul edilebilirliği hakkında makul yargıların oluşturulması, (4) Basit istatistik analizler (madde analizi ve iç tutarlık katsayısı), (5) Testi alan bireyler için puanlarda tutarlılık analizi (test-tekrar test tutarlılığı), (6) Bu test ile aynı/benzer içeriği ölçen testlerin karşılaştırılması ve testler arası korelâsyonun hesaplanması, (7) Testin işaret ettiği türlü değişkenlerle test arasındaki korelâsyonun hesaplanması, (8) Farklı gruplar ve bağlamlar arasındaki tutarlılık (genellenebilirlik), (9) Testin eleştirel düşünme becerisinin bir göstergesi olarak kabul edildiği süreçlerden elde edilen deneysel bulgular ve son olarak (11) Eleştirel düşünme becerilerine yönelik testin diğer ilişkili becerilere yönelik sağladığı bilgi. İlk üç delil ‘içerik geçerliği’ ile ilgilidir. Sonraki deliller (4. ve 5.) ise madde analizi ve tutarlılık ile ilişkilendirilmiştir. Delil 6 ise ‘ölçüt geçerliği’ ile ilgili delildir. 7-11 arası sunulan deliller ise ‘yapı geçerliği’ ile ilişkilendirilmiştir. Dolayısıyla testin; tüm geçerlik delillerinden en az bir ya da daha fazlasını sağladığı, yeterli derecede geçerli olarak delillerle desteklendiği söylenebilir.
Spearman-Brown, Kuder-Richardson ve testi yarılama teknikleri kullanılarak hesaplanan iç tutarlılık katsayısı 0,87’lere çıkabilmektedir. Testin alt boyutlarının maddeleri arasındaki ilişkinin tutarlılığına bakıldığında ise katsayılar belli bir dereceye kadar değişim göstermektedir.
Cornell Eleştirel Düşünme Testi Düzey Z’yi yapılandıran araştırmacılar, içerik geçerliği, ölçüt geçerliği ve yapı geçerliğini sağlamak için 11 farklı delillendirme süreci oluşturmuşlardır: (1) Testin üzerine yapılandırıldığı rasyonelin açıkça belirlenmesi, (2) Önceden belirlenen rasyonele göre yapılandırılan test maddelerinin ne derecede test tarafından kapsandığı, (3) Cevapların kabul edilebilirliği hakkında makul yargıların oluşturulması, (4) Basit istatistik analizler (madde analizi ve iç tutarlık katsayısı), (5) Testi alan bireyler için puanlarda tutarlılık analizi (test-tekrar test tutarlığı), (6) Bu test ile aynı/benzer içeriği ölçen testlerin karşılaştırılması ve testler arası korelasyonun hesaplanması, (7) Testin işaret ettiği türlü değişkenlerle test arasındaki korelasyonun hesaplanması, (8) Farklı gruplar ve bağlamlar arasındaki tutarlılık (genellenebilirlik), (9) Testin eleştirel düşünme becerisinin bir göstergesi olarak kabul edildiği süreçlerden elde edilen deneysel bulgular, (11) Eleştirel düşünme becerilerine yönelik testin diğer ilişkili becerilere yönelik sağladığı bilgi. İlk üç delil ‘içerik geçerliği’ ile ilgilidir. Sonraki deliller (4. ve 5.) ise madde analizi ve tutarlılık ile ilişkilendirilmiştir. Delil 6, ‘ölçüt geçerliği’ ile ilgili delildir. 7-11 arası sunulan deliller ise ‘yapı geçerliği’ ile ilişkilendirilmiştir. Dolayısıyla testin; tüm geçerlik delillerinden en az bir ya da daha fazlasını sağladığı, yeterli derecede geçerli olarak delillerle desteklendiği söylenebilir.